กัจจายนสูตร

1. สนฺธิกปฺโป | 2. นามกปฺโป | 3. การกกปฺโป | 4. สมาสกปฺโป | 5. ตทฺธิตกปฺโป | 6. อาขฺยาตกปฺโป | 7. กิพฺพิธานกปฺโป | 8. อุณาทิกปฺโป

* เลขกลุ่มหน้าเป็นลําดับคัมภีร์กัจจายนะ เลขกลุ่มหลังเป็นลําดับสูตรในคัมภีร์ปทรูปสิทธิ

 

1. สนฺธิกปฺโป

1 1 อตฺโถ อกฺขรสญฺญาโต.
2 2 อกฺขราปาทโย เอกจตฺตาฬีสํ.
3 3 ตตฺโถทนฺตา สรา อฏฺฐ.
4 4 ลหุมตฺตา ตโย รสฺสา.
5 5 อญฺเญ ทีฆา.
6 8 เสสา พฺยญฺชนา.
7 9 วคฺคา ปญฺจปญฺจโส มนฺตา.
8 10 อํอิติ นิคฺคหีตํ.
9 11 ปรสมญฺญา ปโยเค.
10 12 ปุพฺพมโธฐิตมสฺสรํ สเรน วิโยชเย.
11 14 นเย ปรํ ยุตฺเต.

อิติ สนฺธิกปฺเป ปฐโม กณฺโฑ

 

12 13 สรา สเร โลปํ.
13 15 วา ปโร อสรูปา.
14 16 กฺวจาสวณฺณํ ลุตฺเต.
15 17 ทีฆํ.
16 18 ปุพฺโพ จ.
17 19 ยเมทนฺตสฺสาเทโส.
18 20 วโมทุทนฺตานํ.
19 22 สพฺโพ จํ ติ.
20 27 โท ธสฺส จ.
21 21 อิวณฺโณ ยํ นวา.
22 28 เอวาทิสฺส ริ ปุพฺโพ จ รสฺโส.

อิติ สนฺธิกปฺเป ทุติโย กณฺโฑ.

 

23 36 สรา ปกติ พฺยญฺชเน.
24 35 สเร กฺวจิ.
25 37 ทีฆํ.
26 38 รสฺสํ.
27 39 โลปญฺจ ตตฺรากาโร.
28 40 ปรเทฺวภาโว ฐาเน.
29 42 วคฺเค โฆสาโฆสานํ ตติยปฐมา.

อิติ สนฺธิกปฺเป ตติโย กณฺโฑ.

 

30 58 อํ พฺยญฺชเน นิคฺคหีตํ.
31 49 วคฺคนฺตํ วา วคฺเค.
32 50 เอเห ญํ.
33 51 ส เย จ.
34 52 มทา สเร.
35 34 ย ว ม ท น ต ร ลา จาคมา.
36 47 กฺวจิ โอ พฺยญฺชเน.
37 57 นิคฺคหีตญฺจ.
38 53 กฺวจิ โลปํ.
39 54 พฺยญฺชเน จ.
40 55 ปโร วา สโร.
41 56 พฺยญฺชโน จ วิสญฺโญโค.

อิติ สนฺธิกปฺเป จตุตฺโถ กณฺโฑ.

 

42 32 โค สเร ปุถสฺสาคโม กฺวจิ.
43 33 ปาสฺส จนฺโต รสฺโส.
44 24 อพฺโภ อภิ.
45 25 อชฺโฌ อธิ.
46 26 เต น วา อิวณฺเณ.
47 23 อติสฺส จนฺตสฺส.
48 43 กฺวจิ ปฏิ ปติสฺส.
49 44 ปุถสฺสุ พฺยญฺชเน.
50 45 โอ อวสฺส.
51 59 อนุปทิฏฺฐานํ วุตฺตโยคโต.

อิติ สนฺธิกปฺเป ปญฺจโม กณฺโฑ.
สนฺธิสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

2. นามกปฺโป
52 60 ชินวจนยุตฺตํ หิ.
53 61 ลิงฺคญฺจ นิปจฺจเต.
54 62 ตโต จ วิภตฺติโย.
55 63 สิ โย, อํ โย, นา หิ, ส นํ, สฺมา หิ, ส นํ, สฺมึ สุ.
56 64 ตทนุปโรเธน.
57 71 อาลปเน สิ คสญฺโญ.
58 29 อิวณฺณุวณฺณา ฌลา.
59 182 เต อิตฺถิขฺยา โป.
60 177 อา โฆ.
61 81 สาคโม เส.
62 206 สํสาเสฺวกวจเนสุ จ.
63 217 เอติมาสมิ.
64 216 ตสฺสา วา.
65 215 ตโต สสฺส สฺสาย.
66 205 โฆ รสฺสํ.
67 229 โน จ ทฺวาทิโต นํมฺหิ.
68 184 อมา ปโต สฺมึสฺมานํ วา.
69 186 อาทิโต โอ จ.
70 30 ฌลานมิยุวา สเร วา.
71 489 ยวการา จ.
72 185 ปสญฺญสฺส จ.
73 174 คาว เส.
74 169 โยสุ จ.
75 170 อวํมฺหิ จ.
76 171 อาวสฺสุ วา.
77 175 ตโต นมํ ปติมฺหาลุตฺเต จ สมาเส.
78 31 โอ สเร จ.
79 46 ตพฺพิปรีตูปปเท พฺยญฺชเน จ.
80 173 โคณ นํมฺหิ วา.
81 172 สุหินาสุ จ.
82 149 อํโม นิคฺคหีตํ ฌลเปหิ.
83 67 สรโลโปมาเทสปจฺจยาทิมฺหิ สรโลเป ตุ ปกติ.
84 144 อโฆ รสฺสเมกวจนโยสฺวปิ จ.
85 150 น สิสฺมิมนปุํสกานิ.
86 227 อุภาทิโต นมินฺนํ.
87 231 อิณฺณมิณฺณนฺนํ ตีหิ สงฺขฺยาหิ.
88 147 โยสุ กตนิการโลเปสุ ทีฆํ.
89 87 สุนํหิสุ จ.
90 252 ปญฺจาทีนมตฺตํ.
91 194 ปติสฺสินีมฺหิ.
92 100 นฺตุสฺสนฺโต โยสุ จ.
93 106 สพฺพสฺส วา อํเสสุ.
94 105 สิมฺหิ วา.
95 145 อคฺคิสฺสินิ.
96 148 โยสฺวกตรสฺโส โฌ.
97 156 เวโวสุ โล จ.
98 189 มาตุลาทีนมานตฺตมีกาเร.
99 81 สฺมาหิสฺมึนํ มฺหาภิมฺหิ วา.
100 214 น ติเมหิ กตากาเรหิ.
101 80 สุหิสฺวกาโร เอ.
102 202 สพฺพนามานํ นํมฺหิ จ.
103 79 อโต เนน.
104 66 โส.
105 0 โส วา.
106 302 ทีโฆเรหิ.
107 69 สพฺพโยนีนมาเอ.
108 90 สฺมาสฺมึนํ วา.
109 295 อาย จตุตฺเถกวจนสฺส ตุ.
110 201 ตโย เนว จ สพฺพนาเมหิ.
111 179 ฆโต นาทีนํ.
112 183 ปโต ยา.
113 132 สขโต คสฺเส วา.
114 178 ฆเต จ.
115 181 น อมฺมาทิโต.
116 157 อกตรสฺสา ลโต ยฺวาลปนสฺส เวโว.
117 124 ฌลโต สสฺส โน วา.
118 146 ฆปโต จ โยนํ โลโป.
119 155 ลโต โวกาโร จ.

อิติ นามกปฺเป ปฐโม กณฺโฑ.

 

120 243 อมฺหสฺส มมํ สวิภตฺติสฺส เส.
121 233 มยํ โยมฺหิ ปฐเม.
122 99 นฺตุสฺส นฺโต.
123 103 นฺตสฺส เส วา.
124 98 อา สิมฺหิ.
125 198 อํ นปุํสเก.
126 101 อวณฺณา จ เค.
127 102 โตติตา สสฺมึนาสุ.
128 104 นํมฺหิ ตํ วา.
129 0.22 อิมสฺสิทมํสิสุ นปุํสเก.
130 225 อมุสฺสาทุํ.
131 0 อิตฺถิปุมนปุํสกสงฺขฺยํ.
132 228 โยสุ ทฺวินฺนํ เทฺว จ.
133 230 ติ จตุนฺนํ ติสฺโส จตสฺโส ตโย จตฺตาโร ตีณิ จตฺตาริ.
134 251 ปญฺจาทีนมกาโร.
135 118 ราชสฺส รญฺโญราชิโน เส.
136 119 รญฺญํ นํมฺหิ วา.
137 116 นามฺหิ รญฺญา วา.
138 121 สฺมึมฺหิ รญฺเญ ราชินิ.
139 245 ตุมฺหมฺหากํ ตยิ มยิ.
140 232 ตฺวมหํ สิมฺหิ จ.
141 241 ตว มม เส.
142 242 ตุยฺหํ มยฺหญฺจ.
143 235 ตํ มมํมฺหิ.
144 234 ตวํ มมญฺจ นวา.
145 238 นามฺหิ ตยา มยา.
146 236 ตุมฺหสฺส ตุวํ ตฺวมํมฺหิ.
147 246 ปทโต ทุติยาจตุตฺถีฉฏฺฐีสุ โว โน.
148 247 เตเมกวจเนสุ จ.
149 248 น อํมฺหิ.
150 249 วา ตติเย จ.
151 250 พหุวจเนสุ โวโน.
152 136 ปุมนฺตสฺสา สิมฺหิ.
153 138 อมาลปเนกวจเน.
154 0 สมาเส จ วิภาสา.
155 137 โยสฺวาโน.
156 142 อาเน สฺมึมฺหิ วา.
157 140 หิวิภตฺติมฺหิ จ.
158 143 สุสฺมิมา วา.
159 139 อุ นามฺหิ จ.
160 197 อกมฺมนฺตสฺส จ.

อิติ นามกปฺเป ทุติโย กณฺโฑ.

 

161 244 ตุมฺหมฺเหหิ นมากํ.
162 237 วา ยฺวปฺปฐโม.
163 240 สสฺสํ.
164 200 สพฺพนามการเต ปฐโม.
165 208 ทฺวนฺทฏฺฐา วา.
166 209 นาญฺญํ สพฺพนามิกํ.
167 210 พหุพฺพีหิมฺหิ จ.
168 203 สพฺพโต นํ สํสานํ.
169 117 ราชสฺส ราชุ สุนํหิสุ จ.
170 220 สพฺพสฺสิมสฺเส วา.
171 219 อนิมิ นามฺหิ จ.
172 218 อนปุํสกสฺสายํ สิมฺหิ.
173 223 อมุสฺส โม สํ.
174 211 เอตเตสํ โต.
175 212 ตสฺส วา นตฺตํ สพฺพตฺถ.
176 213 สสฺมาสฺมึ สํสาสวตฺตํ.
177 221 อิมสทฺทสฺส จ.
178 224 สพฺพโต โก.
179 204 ฆปโต สฺมึสานํ สํสา.
180 207 เนตาหิ สฺมิมายยา.
181 95 มโนคณาทิโต สฺมึนานมิอา.
182 97 สสฺส โจ.
183 48 เอเตสโม โลเป.
184 96 ส สเร วาคโม.
185 112 สนฺตสทฺทสฺส โส เภ โพ จนฺเต.
186 107 สิมฺหิ คจฺฉนฺตาทีนํ นฺตสทฺโท อํ.
187 108 เสเสสุ นฺตุว.
188 155 พฺรหฺมตฺตสขราชาทิโต อมานํ.
189 113 สฺยา จ.
190 114 โยนมาโน.
191 130 สขโต จาโยโน.
192 135 สฺมิเม.
193 122 พฺรหฺมโต คสฺส จ.
194 131 สขนฺตสฺสิ โนนานํเสสุ.
195 134 อาโร หิมฺหิ วา.
196 133 สุนมํสุ วา.
197 125 พฺรหฺมโต ตุ สฺมึ นิ.
198 123 อุตฺตํ สนาสุ.
199 158 สตฺถุปิตาทีนมา สิสฺมึ สิโลโป จ.
200 159 อญฺเญสฺวารตฺตํ.
201 163 วา นํมฺหิ.
202 164 สตฺถุนตฺตญฺจ.
203 162 อุ สสฺมึ สโลโป จ.
204 167 สกมนฺธาตาทีนญฺจ.
205 160 ตโต โยนโม ตุ.
206 165 ตโต สฺมิมิ.
207 161 นา อา.
208 166 อาโร รสฺสมิกาเร.
209 168 ปิตาทีนมสิมฺหิ.
210 239 ตยาตยีนํ ตกาโร ตฺวตฺตํ วา.

อิติ นามกปฺเป ตติโย กณฺโฑ.

 

211 126 อตฺตนฺโต หิสฺมิมนตฺตํ.
212 129 ตโต สฺมึ นิ.
213 127 สสฺส โน.
214 128 สฺมา นา.
215 141 ฌลโต จ.
216 180 ฆปโต สฺมึ ยํ วา.
217 199 โยนํ นิ นปุ ํสเกหิ.
218 196 อโต นิจฺจํ.
219 195 สึ.
220 74 เสสโต โลปํ คสิปิ.
221 282 สพฺพาสมาวุโสปสคฺคนิปาตาทีหิ จ.
222 327 ปุมสฺส ลิงฺคาทีสุ สมาเสสุ.
223 188 อํยมีโต ปสญฺญโต.
224 153 นํ ฌโต กตรสฺสา.
225 151 โยนํ โน.
226 154 สฺมึ นิ.
227 270 กิสฺส ก เว จ.
228 272 กุ หึหํสุ จ.
229 226 เสเสสุ จ.
230 262 ตฺรโตเถสุ จ.
231 263 สพฺพสฺเสตสฺสากาโร วา.
232 267 เตฺร นิจฺจํ.
233 264 เอ โตเถสุ จ.
234 265 อิมสฺสิ ถํทานิหโตเธสุ จ.
235 281 อ ธุนามฺหิ จ.
236 280 เอต รหิมฺหิ.
237 176 อิตฺถิยมโต อาปจฺจโย.
238 187 นทาทิโต วา อี.
239 190 ณว ณิก เณยฺย ณ นฺตูหิ.
240 193 ปติภิกฺขุราชีการนฺเตหิ อินี.
241 191 นฺตุสฺส ตมีกาเร.
242 192 ภวโต โภโต.
243 110 โภ เค ตุ.
244 72 อการปิตาทฺยนฺตานมา.
245 152 ฌลปา รสฺสํ.
246 73 อากาโร วา.

อิติ นามกปฺเป จตุตฺโถ กณฺโฑ.

 

247 261 ตฺวาทโย วิภตฺติสญฺญาโย.
248 260 กฺวจิ โต ปญฺจมฺยตฺเถ.
249 266 ตฺรถ สตฺตมิยา สพฺพนาเมหิ.
250 268 สพฺพโต ธิ.
251 269 กึสฺมา โว.
252 271 หึหํหิญฺจนํ.
253 273 ตมฺหา จ.
254 274 อิมสฺมา หธา จ.
255 275 ยโต หึ.
256 0 กาเล.
257 276 กึสพฺพญฺเญกยกุหิ ทาทาจนํ.
258 278 ตมฺหา ทานิ จ.
259 279 อิมสฺมา รหิธุนาทานิ จ.
260 277 สพฺพสฺส โส ทามฺหิ วา.
261 369 อวณฺโณ เย โลปญฺจ.
262 391 วุฑฺฒสฺส โช อิยิฏฺเฐสุ.
263 392 ปสตฺถสฺส โส จ.
264 393 อนฺติกสฺส เนโท.
265 394 พาฬฺหสฺส สาโธ.
266 395 อปฺปสฺส กณฺ.
267 396 ยุวานญฺจ.
268 397 วนฺตุมนฺตุวีนญฺจ โลโป.
269 41 ยวตํ ตลนทการานํ พฺยญฺชนานิ จลญชการตฺตํ.
270 120 อมฺห ตุมฺห นฺตุ ราช พฺรหฺมตฺต สข สตฺถุ ปิตาทีหิ สฺมา นา ว.

อิติ นามกปฺเป ปญฺจโม กณฺโฑ.
นามสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

3. การกกปฺโป
271 88 (308) ยสฺมาทเปติ ภยมาทตฺเต วา ตทปาทานํ.
272 308 ธาตุนามานมุปสคฺคโยคาทีสฺวปิ จ.
273 310 รกฺขณตฺถานมิจฺฉิตํ.
274 311 เยน วาทสฺสนํ.
275 312 ทูรนฺติกทฺธกาลนิมฺมานตฺวาโลปทิสาโยควิภตฺตารปฺปโยคสุทฺธปฺปโมจนเหตุวิวิตฺตปฺปมาณปุพฺพโยคพนฺธนคุณวจนปญฺหกถนโถกากตฺตูสุ จ.
276 84 (302) ยสฺส ทาตุกาโม โรจเต ธารยเต วา ตํ สมฺปทานํ.
277 303 สิลาฆหนุฐาสปธารปิหกุธทุหิสฺโสสูยราธิกฺขปจฺจาสุณ อนุปติคิณ ปุพฺพกตฺตาโรจนตฺถตทตฺถตุมตฺถาลมตฺถ มญฺญานาทรปฺปาณินิคตฺยตฺถกมฺมนิ อาสิสตฺถสมฺมุติ ภิยฺยสตฺตมฺยตฺเถสุ จ.
278 93 (320) โยธาโร ตโมกาสํ.
279 82 (292) เยน วา กยิรเต ตํ กรณํ.
280 79 (285) ยํ กโรติ ตํ กมฺมํ.
281 77 (294) โย กโรติ ส กตฺตา.
282 295 โย กาเรติ ส เหตุ.
283 316 ยสฺส วา ปริคฺคโห ตํ สามี.
284 283 ลิงฺคตฺเถ ปฐมา.
285 70 อาลปเน จ.
286 291 กรเณ ตติยา.
287 296 สหาทิโยเค จ.
288 293 กตฺตริ จ.
289 297 เหตฺวตฺเถ จ.
290 298 สตฺตมฺยตฺเถ จ.
291 299 เยนงฺควิกาโร.
292 300 วิเสสเน จ.
293 301 สมฺปทาเน จตุตฺถี.
294 305 นโมโยคาทีสฺวปิ จ.
295 307 อปาทาเน ปญฺจมี.
296 314 การณตฺเถ จ.
297 284 กมฺมตฺเถ ทุติยา.
298 287 กาลทฺธานมจฺจนฺตสํโยเค.
299 288 กมฺมปฺปวจนียยุตฺเต.
300 286 คติ พุทฺธิ ภุช ปฐ หร กร สฺยาทีนํ การิเต วา.
301 315 สามิสฺมึ ฉฏฺฐี.
302 319 โอกาเส สตฺตมี.
303 321 สามิสฺสราธิปติ ทายาท สกฺขี ปติภู ปสุต กุสเลหิ จ
304 322 นิทฺธารเณ จ.
305 323 อนาทเร จ.
306 289 กฺวจิ ทุติยา ฉฏฺฺฐีนมตฺเถ.
307 290 ตติยาสตฺตมีนญฺจ.
308 317 ฉฏฺฐี จ.
309 318 ทุติยาปญฺจมีนญฺจ.
310 324 กมฺมกรณนิมิตฺตตฺเถสุ สตฺตมี.
311 325 สมฺปทาเน จ.
312 326 ปญฺจมฺยตฺเถ จ.
313 327 กาลภาเวสุ จ.
314 328 อุปธฺยาธิกิสฺสรวจเน.
315 329 มณฺฑิตุสฺสุกฺเกสุ ตติยา จ.

อิติ นามกปฺเป การกกปฺโป
ฉฏฺโฐ กณฺโฑ.
การกสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

4. สมาสกปฺโป
316 331 นามานํ สมาโส ยุตฺตตฺโถ.
317 332 เตสํ วิภตฺติโย โลปา จ.
318 333 ปกติ จสฺส สรนฺตสฺส.
319 330 อุปสคฺคนิปาตปุพฺพโก อพฺยยีภาโว.
320 335 โส นปุ ํสกลิงฺโค.
321 349 ทิคุสฺเสกตฺตํ.
322 359 ตถา ทฺวนฺเท ปาณิ ตูริย โยคฺค เสนงฺค ขุทฺท ชนฺตุกวิวิธ วิรุทฺธวิสภาคตฺถาทีนญฺจ.
323 360 วิภาสา รุกฺข ติณ ปสุ ธน ธญฺญ ชนปทาทีนญฺจ.
324 339 ทฺวิปเท ตุลฺยาธิกรเณ กมฺมธารโย.
325 348 สงฺขฺยาปุพฺโพ ทิคุ.
326 341 อุเภ ตปฺปุริสา.
327 351 อมาทโย ปรปเทภิ.
328 352 อญฺญปทตฺเถสุ พหุพฺพีหิ.
329 357 นามานํ สมุจฺจโย ทฺวนฺโท.
330 340 มหตํ มหา ตุลฺยาธิกรเณ ปเท.
331 353 อิตฺถิยํ ภาสิตปุมิตฺถี ปุมาว เจ.
332 343 กมฺมธารยสญฺเญ จ.
333 344 อตฺตํ นสฺส ตปฺปุริเส.
334 345 สเร อนฺ.
335 346 กทฺ กุสฺส.
336 347 กาปฺปตฺเถสุ จ.
337 350 กฺวจิ สมาสนฺตคตานมการนฺโต.
338 356 นทิมฺหา จ.
339 358 ชายาย ตุทํ ชานิ ปติมฺหิ.
340 355 ธนุมฺหา จ.
341 336 อํ วิภตฺตีนมการนฺตา อพฺยยีภาวา.
342 337 สโร รสฺโส นปุํสเก.
343 338 อญฺญสฺมา โลโป จ.

อิติ นามกปฺเป สมาสกปฺโป สตฺตโม กณฺโฑ.
สมาสสุตฺตํ นิฏฐิตํ

5. ตทฺธิตกปฺโป
344 361 วา ณปจฺเจ.
345 366 ณายน ณาน วจฺฉาทิโต.
346 367 เณยฺโย กตฺติกาทีหิ.
347 368 อโต ณิ วา.
348 371 ณโว ปคฺวาทีหิ.
349 372 เณร วิธวาทิโต.
350 373 เยน วา สํสฏฺฐํ ตรติ จรติ วหติ ณิโก.
351 374 ตมธีเต เตนกตาทิ สนฺนิธาน นิโยค สิปฺป ภณฺฑชีวิกตฺเถสุ จ.
352 376 ณ ราคา ตสฺเสทมญฺญตฺเถสุ จ.
353 378 ชาตาทีนมิมิยา จ.
354 379 สมูหตฺเถ กณฺ ณา.
355 380 คาม ชน พนฺธุ สหายาทีหิ ตา.
356 381 ตทสฺส ฐานมิโย จ.
357 382 อุปมตฺถายิตตฺตํ.
358 383 ตนฺนิสฺสิตตฺเถ โล.
359 384 อาลุ ตพฺพหุเล.
360 387 ณฺย ตฺต ตา ภาเว ตุ.
361 388 ณ วิสมาทีหิ.
362 389 รมณียาทิโต กณฺ.
363 390 วิเสเส ตรตมิสิกิยิฏฺฐา.
364 398 ตทสฺสตฺถีติ วี จ.
365 399 ตปาทิโต สี.
366 400 ทณฺฑาทิโต อิกอี.
367 401 มธฺวาทิโต โร.
368 402 คุณาทิโต วนฺตุ.
369 403 สตฺยาทีหิ มนฺตุ.
370 405 สทฺธาทิโต ณ.
371 404 อายุสฺสุการาส มนฺตุมฺหิ.
372 385 ตปฺปกติวจเน มโย.
373 406 สงฺขฺยาปูรเณ โม.
374 408 ส ฉสฺส วา.
375 412 เอกาทิโต ทสสฺสี.
376 257 ทเส โส นิจฺจญฺจ.
377 0 อนฺเต นิคฺคหีตญฺจ.
378 414 ติ จ.
379 258 ล ทรานํ.
380 255 วีสติทเสสุ พา ทฺวิสฺส ตุ.
381 254 เอกาทิโต ทสฺส ร สงฺขฺยาเน.
382 259 อฏฺฐาทิโต จ.
383 253 เทฺวกฏฺฐานมากาโร วา.
384 407 จตุจฺเฉหิ ถฐา.
385 409 ทฺวิตีหิ ติโย.
386 410 ติเย ทุตาปิ จ.
387 411 เตสมฑฺฒูปปเทน อฑฺฒุฑฺฒ ทิวฑฺฒ ทิยฑฺฒฑฺฒติยา.
388 68 สรูปานเมกเสสฺวสกึ.
389 413 คณเน ทสสฺส ทฺวิ ติ จตุ ปญฺจ ฉ สตฺต อฏฺฐ นวกานํ วี ติ จตฺตารปญฺญา ฉ สตฺตาสนวา โยสุ โยนญฺจีสมาสํ ฐิ ริ ตี ตุติ.
390 256 จตูปปทสฺส โลโป ตุตฺตรปทาทิจสฺส จุ โจปิ นวา.
391 423 ยทนุปปนฺนา นิปาตนา สิชฺฌนฺติ.
392 418 ทฺวาทิโต โกเนกตฺเถ จ.
393 415 ทสทสกํ สตํ ทสกานํ สตํ สหสฺสญฺจ โยมฺหิ.
394 416 ยาว ตทุตฺตริ ทสคุณิตญฺจ.
395 417 สกนาเมหิ.
396 363 เตสํ โณ โลปํ.
397 420 วิภาเค ธา จ.
398 421 สพฺพนาเมหิ ปการวจเน ตุ ถา.
399 422 กิมิเมหิ ถํ.
400 364 วุทฺธาทิสรสฺส วาสํโยคนฺตสฺส สเณ จ.
401 375 มายูนมาคโม ฐาเน.
402 377 อาตฺตญฺจ.
403 354 กฺวจาทิมชฺฌุตฺตรานํ ทีฆรสฺสา ปจฺจเยสุ จ.
404 370 เตสุ วุทฺธิ โลปาคม วิการ วิปรีตาเทสา จ.
405 365 อยุวณฺณานญฺจาโย วุทฺธี.

อิติ นามกปฺเป ตทฺธิตกปฺโป
อฏฺฐโม กณฺโฑ.
ตทฺธิตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

6. อาขฺยาตกปฺโป
406 429 อถ ปุพฺพานิ วิภตฺตีนํ ฉ ปรสฺสปทานิ.
407 439 ปราณฺยตฺตโนปทานิ.
408 431 เทฺว เทฺว ปฐมมชฺฌิมุตฺตมปุริสา.
409 441 สพฺเพสเมกาภิธาเน ปโร ปุริโส.
410 432 นามมฺหิ ปยุชฺชมาเนปิ ตุลฺยาธิกรเณ ปฐโม.
411 436 ตุมฺเห มชฺฌิโม.
412 437 อมฺเห อุตฺตโม.
413 426 กาเล.
414 428 วตฺตมานา ปจฺจุปฺปนฺเน.
415 451 อาณตฺยาสิฏฺเฐนุตฺตกาเล ปญฺจมี.
416 454 อนุมติปริกปฺปตฺเถสุ สตฺตมี.
417 460 อปจฺจกฺเข ปโรกฺขาตีเต.
418 456 หิยฺโยปภุติ ปจฺจกฺเข หิยฺยตฺตนี.
419 469 สมีเปชฺชตนี.
420 471 มาโยเค สพฺพกาเล จ.
421 473 อนาคเต ภวิสฺสนฺตี.
422 475 กฺริยาติปนฺเนตีเต กาลาติปตฺติ.
423 426 วตฺตมานา ติ อนฺติ, สิ ถ, มิ ม, เต อนฺเต, เส เวฺห, เอ เมฺห.
424 450 ปญฺจมี ตุ อนฺตุ, หิ ถ, มิ ม, ตํ อนฺตํ, สฺสุ โวฺห, เอ อามเส.
425 453 สตฺตมี เอยฺย เอยฺยุํ, เอยฺยาสิ เอยฺยาถ, เอยฺยามิ เอยฺยาม, เอถ เอรํ, เอโถ เอยฺยาโวฺห, เอยฺยํ เอยฺยาเมฺห.
426 459 ปโรกฺขา อ อุ, เอ ตฺถ, อํ มฺห, ตฺถ เร, ตฺโถ โวฺห, อึ เมฺห.
427 455 หิยฺยตฺตนี อา อู, โอ ตฺถ, อํ มฺหา, ตฺถ ตฺถุํ, เส วฺหํ, อึ มฺหเส.
428 468 อชฺชตนี อี อุํ, โอ ตฺถ, อึ มฺหา, อา อู, เส วฺหํ, อํ เมฺห.
429 472 ภวิสฺสนฺตี สฺสติ สฺสนฺติ, สฺสสิ สฺสถ, สฺสามิ สฺสาม, สฺสเต สฺสนฺเต, สฺสเส สฺสเวฺห, สฺสํ สฺสาเมฺห.
430 474 กาลาติปตฺติ สฺสา สฺสํสุ, สฺเส สฺสถ, สฺสํ สฺสามฺหา, สฺสถ สฺสิสุ, สฺสเส สฺสเวฺห, สฺสึ สฺสามฺหเส.
431 458 หิยฺยตฺตนี สตฺตมี ปญฺจมี วตฺตมานา สพฺพธาตุกํ.

อิติ อาขฺยาตกปฺเป ปฐโม กณฺโฑ.

 

432 362 ธาตุลิงฺเคหิ ปรา ปจฺจยา.
433 528 ติช คุป กิต มาเนหิ ข ฉ สา วา.
434 534 ภุช ฆส หร สุ ปาทีหิ ตุมิจฺฉตฺเถสุ.
435 536 อาย นามโต กตฺตูปมานาทาจาเร.
436 537 อียูปมานา จ.
437 538 นามมฺหาตฺติจฺฉตฺเถ.
438 540 ธาตูหิ เณ ณย ณาเป ณาปยา การิตานิ เหตฺวตฺเถ.
439 539 ธาตุรูเป นามสฺมา ณโย จ.
440 445 ภาวกมฺเมสุ โย.
441 447 ตสฺส จวคฺคยการวการตฺตํ สธาตฺวนฺตสฺส.
442 448 อิวณฺณาคโม วา.
443 449 ปุพฺพรูปญฺจ.
444 511 ตถา กตฺตริ จ.
445 433 ภูวาทิโต อ.
446 509 รุธาทิโต นิคฺคหีตปุพฺพญฺจ.
447 510 ทิวาทิโต โย.
448 512 สฺวาทิโต ณุ ณา อุณา จ.
449 513 กิยาทิโต นา.
450 517 คหาทิโต ปฺป ณฺหา.
451 520 ตนาทิโต โอ ยิรา.
452 525 จุราทิโต เณ ณยา.
453 444 อตฺตโนปทานิ ภาเว จ กมฺมนิ.
454 440 กตฺตริ จ.
455 530 ธาตุปฺปจฺจเยหิ วิภตฺติโย.
456 430 กตฺตริ ปรสฺสปทํ.
457 424 ภูวาทโย ธาตโว.

อิติ อาขฺยาตกปฺเป ทุติโย กณฺโฑ.

 

458 461 กฺวจาทิวณฺณานเมกสฺสรานํ เทฺวภาโว.
459 462 ปุพฺโพพฺภาโส.
460 506 รสฺโส.
461 464 ทุติยจตุตฺถานํ ปฐมตติยา.
462 467 กวคฺคสฺส จวคฺโค.
463 532 มานกิตานํ วตตฺตํ วา.
464 504 หสฺส โช.
465 463 อนฺตสฺสิวณฺณากาโร วา.
466 489 นิคฺคหีตญฺจ.
467 533 ตโต ปามานานํ วามํ เสสุ.
468 492 ฐา ติฏฺโฐ.
469 494 ปา ปิโว.
470 514 ญาสฺส ชาชํนา.
471 483 ทิสสฺส ปสฺส ทิสฺส ทกฺขา วา.
472 531 พฺยญฺชนนฺตสฺส โจ ฉปฺปจฺจเยสุ จ.
473 529 โก เข จ.
474 535 หรสฺส คี เส.
475 465 พฺรูภูนมาหภูวา ปโรกฺขายํ.
476 442 คมิสฺสนฺโต จฺโฉ วา สพฺพาสุ.
477 479 วจสฺสชฺชตนิมฺหิ มกาโร โอ.
478 438 อกาโร ทีฆํ หิมิเมสุ.
479 452 หิ โลปํ วา.
480 490 โหติสฺสเรโหเห ภวิสฺสนฺติมฺหิ สฺสสฺส จ.
481 524 กรสฺส สปฺปจฺจยสฺส กาโห.

อิติ อาขฺยาตกปฺเป ตติโย กณฺโฑ.

 

482 508 ทาทนฺตสฺสํ มิเมสุ.
483 527 อสํโยคนฺตสฺส วุทฺธิ การิเต.
484 542 ฆฏาทีนํ วา.
485 434 อญฺเญสุ จ.
486 543 คุห ทุสานํ ทีฆํ.
487 478 วจ วส วหาทีนมุกาโร วสฺส เย.
488 481 หวิปริยโย โล วา.
489 519 คหสฺส เฆ ปฺเป.
490 518 หโลโป ณฺหามฺหิ.
491 523 กรสฺส กาสตฺตมชฺชตนิมฺหิ.
492 499 อสสฺมา มิมานํ มฺหิมฺหานฺตโลโป จ.
493 498 ถสฺส ตฺถตฺตํ.
494 495 ติสฺส ตฺถิตฺตํ.
495 500 ตุสฺส ตฺถุตฺตํ.
496 497 สิมฺหิ จ.
497 477 ลภสฺมา อีอึนํ ตฺถตฺถํ.
498 480 กุสสฺมา ที จฺฉิ.
499 507 ทาธาตุสฺส ทชฺชํ.
500 486 วทสฺส วชฺชํ.
501 443 คมิสฺส ฆมฺมํ.
502 493 ยมฺหิ ทา ธา มา ฐา หา ปา มห มถาทีนมี.
503 485 ยชสฺสาทิสฺสิ.
504 470 สพฺพโต อุํ อึสุ.
505 482 ชรมรานํ ชีร ชิยฺย มิยฺยา วา.
506 496 สพฺพตฺถาสสฺสาทิโลโป จ.
507 501 อสพฺพธาตุเก ภู.
508 515 เอยฺยสฺส ญาโต อิยา ญา.
509 516 นาสฺส โลโป ยการตฺตํ.
510 487 โลปญฺเจตฺตมกาโร.
511 521 อุตฺตโมกาโร.
512 522 กรสฺสากาโร จ.
513 435 โอ อว สเร.
514 491 เอ อย.
515 541 เต อาวายา การิเต.
516 466 อิการาคโม อสพฺพธาตุกมฺหิ.
517 488 กฺวจิ ธาตุวิภตฺติปจฺจยานํ ทีฆวิปรีตาเทสโลปาคมา จ.
518 446 อตฺตโนปทานิ ปรสฺสปทตฺตํ.
519 457 อการาคโม หิยฺยตฺตนี อชฺชตนี กาลาติปตฺตีสุ.
520 502 พฺรูโต อี ติมฺหิ.
521 425 ธาตุสฺสนฺโต โลโปเนกสฺสรสฺส.
522 476 อิสุยมูนมนฺโต จฺโฉ วา.
523 526 การิตานํ โณ โลปํ.

อิติ อาขฺยาตกปฺเป จตุตฺโถ กณฺโฑ.
อาขฺยาตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

7. กิพฺพิธานกปฺโป
524 561 ธาตุยา กมฺมาทิมฺหิ โณ.
525 565 สญฺญายมนุ.
526 567 ปุเร ททา จ อึ.
527 568 สพฺพโต ณฺวุ ตฺวา วี วา.
528 577 วิส รุช ปทาทิโต ณ.
529 580 ภาเว จ.
530 584 กฺวิ จ.
531 589 ธราทีหิ รมฺโม.
532 590 ตสฺสีลาทีสุ ณี ตฺวาวี จ.
533 591 สทฺท กุธ จล มณฺฑตฺถ รุจาทีหิ ยุ.
534 592 ปาราทิคมิมฺหา รู.
535 593 ภิกฺขาทิโต จ.
536 594 หนตฺยาทีนํ ณุโก.
537 566 นุ นิคฺคหีตํ ปทนฺเต.
538 595 สํหนาญฺญาย วา โร โฆ.
539 558 รมฺหิ รนฺโต ราทิโน.
540 545 ภาวกมฺเมสุ ตพฺพานียา.
541 552 โณฺย จ.
542 557 กรมฺหา ริจฺจ.
543 555 ภูโตพฺพ.
544 556 วท มท คมุ ยุช ครหาการาทีหิ ชฺช มฺม คฺค เยฺหยฺยาคาโร วา.
545 548 เต กิจฺจา.
546 562 อญฺเญ กิตฺ.
547 596 นนฺทาทีหิ ยุ.
548 597 กตฺตุกรณปเทเสสุ จ.
549 550 รหาทิโต ณ.

อิติ กิพฺพิธานกปฺเป ปฐโม กณฺโฑ.

 

550 546 ณาทโย เตกาลิกา.
551 598 สญฺญายํ ทาธาโต อิ.
552 609 ติ กิจฺจาสิฏฺเฐ.
553 599 อิตฺถิยมติยโว วา.
554 601 กรโต ริริย.
555 612 อตีเต ต ตวนฺตุ ตาวี.
556 622 ภาวกมฺเมสุ ต.
557 606 พุธ คมาทิตฺเถ กตฺตริ.
558 602 ชิโต อิน สพฺพตฺถ.
559 603 สุปโต จ.
560 604 อีสํทุสูหิ ข.
561 636 อิจฺฉตฺเถสุ สมานกตฺตุเกสุ ตเว ตุํ วา.
562 638 อรหสกฺกาทีสุ จ.
563 639 ปตฺตวจเน อลมตฺเถสุ จ.
564 640 ปุพฺพกาเลกกตฺตุกานํ ตุน ตฺวาน ตฺวา วา.
565 646 วตฺตมาเน มานนฺตา.
566 574 สาสาทีหิ รตฺถุ.
567 575 ปาทิโต ริตุ.
568 576 มานาทีหิ ราตุ.
569 610 อาคมา ตุโก.
570 611 ภพฺเพ อิก.

อิติ กิพฺพิธานกปฺเป ทุติโย กณฺโฑ.

 

571 624 ปจฺจยาทนิฏฺฐา นิปาตนา สิชฺฌนฺติ.
572 625 สาสทิสโต ตสฺส ริฏฺโฐ จ.
573 626 สาทิ สนฺต ปุจฺฉ ภนฺช หํสาทีหิ ฏฺโฐ.
574 613 วสโต อุตฺถ.
575 614 วสฺส วา วุ.
576 607 ธ ฒ ภ เหหิ ธฒา จ.
577 628 ภนฺชโต คฺโค จ.
578 560 ภุชาทีนมนฺโต โน ทฺวิ จ.
579 629 วจ วา วุ.
580 630 คุปาทีนญฺจ.
581 616 ตราทีหิ อิณฺโณ.
582 631 ภิทาทิโต อินฺน อนฺน อีณา วา.
583 617 สุส ปจ สกโต กฺข กฺกา จ.
584 618 ปกฺกมาทีหิ นฺโต จ.
585 619 ชนาทีนมา ติมฺหิ จ.
586 600 คม ขน หน รมาทีนมนฺโต.
587 632 รกาโร จ.
588 620 ฐาปานมิอี จ.
589 621 หนฺเตหิ โห หสฺส โฬ วา อทหนหานํ.

อิติ กิพฺพิธานกปฺเป ตติโย กณฺโฑ.

 

590 579 ณมฺหิ รนฺชสฺส โช ภาวกรเณสุ.
591 544 หนสฺส ฆาโต.
592 503 วโธ วา สพฺพตฺถ.
593 564 อาการนฺตานมาโย.
594 582 ปุรสมุปปรีหิ กโรติสฺส ข ขรา วา ตปฺปจฺจเยสุ จ
595 637 ตเวตุนาทีสุ กา.
596 551 คมขนหนาทีนํ ตุํตพฺพาทีสุ น.
597 641 สพฺเพหิ ตุนาทีนํ โย.
598 643 จนนฺเตหิ รจฺจํ.
599 644 ทิสา สฺวานสฺวานฺตโลโป จ.
600 645 มหทเภหิ มฺม ยฺห ชฺช พฺภ ทฺธา จ.
601 334 ตทฺธิตสมาสกิตกา นามํวา ตเวตุนาทีสุ จ.
602 6 ทุมฺหิ ครุ.
603 7 ทีโฆ จ.
604 684 อกฺขเรหิ การ.
605 547 ยถาคมมิกาโร.
606 642 ทธนฺตโต โย กฺวจิ.

อิติ กิพฺพิธานกปฺเป จตุตฺโถ กณฺโฑ.

 

607 578 นิคฺคหีตํ สํโยคาทิ โน.
608 623 สพฺพตฺถ เค คี.
609 484 สทสฺส สีทตฺตํ.
610 627 ยชสฺส สรสฺสิ ฏฺเฐ.
611 608 หจตุตฺถานมนฺตานํ โท เธ.
612 615 โฑ ฒกาเร.
613 583 คหสฺส ฆร เณ วา.
614 581 ทหสฺส โท ฬํ.
615 586 ธาตฺวนฺตสฺส โลโป กฺวิมฺหิ.
616 587 วิทนฺเต อู.
617 633 น ม ก รานมนฺตานํ นิยุตฺตตมฺหิ.
618 571 น ก คตฺตํ จชา ณฺวุมฺหิ.
619 573 กรสฺส จ ตตฺตํ ตุสฺมึ.
620 549 ตุํตุนตพฺเพสุ วา.
621 553 การิตํ วิย ณานุพนฺโธ.
622 570 อนกา ยุ ณฺวูนํ.
623 554 กคา จชานํ.

อิติ กิพฺพิธานกปฺเป ปญฺจโม กณฺโฑ.
กิพฺพิธานสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

 

8. อุณาทิกปฺโป
624 563 กตฺตริ กิตฺ.
625 605 ภาวกมฺเมสุ กิจฺจ กฺต ขตฺถา.
626 634 กมฺมนิ ทุติยายํ กฺโต.
627 652 ขฺยาทีหิ มนฺ ม จ โต วา.
628 653 สมาทีหิ ถมา.
629 569 คหสฺสุปธสฺเส วา.
630 654 มสุสฺส สุสฺส จฺฉรจฺเฉรา.
631 655 อาปุพฺพจรสฺส จ.
632 656 อล กล สเลหิ ลยา.
633 657 ยาณ ลาณา.
634 658 มถิสฺส ถสฺส โล จ.
635 559 เปสาติสคฺคปตฺตกาเลสุ กิจฺจา.
636 659 อวสฺสกาธมิเณสุ ณี จ.
637 0 อรหสกฺกาทีหิ ตุํ.
638 660 วชาทีหิ ปพฺพชฺชาทโย นิปจฺจนฺเต.
639 585 กฺวิ โลโป จ.
640 0 สจชานํ กคา ณานุพนฺเธ.
641 572 นุทาทีหิ ยุณฺวูนมนานนากานนกา สการิเตหิ จ.
642 588 อิ ย ต ม กิ เอสานมนฺตสฺสโร ทีฆํ กฺวจิ ทิสสฺส คุณํ โท รํ สกฺขี จ.
643 635 ภฺยาทีหิ มติ พุธิ ปูชาทีหิ จ กฺโต.
644 661 เวปุ สี ทว วมุ กุ ทา ภู หฺวาทีหิ ถุ ตฺติม ณิมา นิพฺพตฺเต.
645 662 อกฺโกเส นมฺหานิ.
646 419 เอกาทิโต สกิสฺส กฺขตฺตุํ.
647 663 สุนสฺสุนสฺโสณ วานุวานูนุนขุนานา.
648 664 ตรุณสฺส สุสุ จ.
649 665 ยุวสฺสุวสฺสุวุวานุนูนา.
650 651 กาเล วตฺตมานาตีเต ณฺวาทโย.
651 647 ภวิสฺสติ คมาทีหิ ณี ฆิณฺ.
652 648 กฺริยายํ ณฺวุตโว.
653 307 ภาววาจิมฺหิ จตุตฺถี.
654 649 กมฺมนิ โณ.
655 650 เสเส สฺสํ นฺตุ มานานา.
656 666 ฉทาทีหิ ตตฺรณฺ.
657 667 วทาทีหิ ณิตฺโต คเณ.
658 668 มิทาทีหิ ตฺติ ติโย.
659 669 อุสุรนฺชทํสานํ ทํสสฺส ทฑฺโฒ ฒ ฐา จ.
660 670 สูวุสานมูวุสานมโต โถ จ.
661 671 รนฺชุทาทีหิ ธทิทฺทกิรา กฺวจิ ชทโลโป จ.
662 672 ปฏิโต หิสฺส เหรณฺ หีรณฺ
663 673 กฑฺยาทีหิ โก.
664 674 ขาทามคมานํ ขนฺธนฺธคนฺธา.
665 675 ปฏาทีหฺยลํ.
666 676 ปุถสฺส ปุถุ ปถาโม วา.
667 677 สสฺวาทีหิ ตุ ทโว.
668 678 จฺยาทีหิ อีวโร.
669 679 มุนาทีหิ จิ.
670 680 วิทาทีหฺยูโร.
671 681 หนาทีหิ นุ ณุ ตโว.
672 682 กุฏาทีหิ โฐ.
673 683 มนุปูรสุณาทีหิ อุสฺสนุสิสา.
อิติ กิพฺพิธานกปฺเป อุณาทิกปฺโป ฉฏฺโฐ กณฺโฑ.
อุณาทิสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.
กจฺจายนสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ.

ความคิดเห็น

เรียน ท่านผู้แต่ง

เรียน
ท่านผู้แต่ง คัมภีร์กัจจายนไวยากรณ์แปล

ดิฉันตามหา มูลกัจจายน์ ภาษาไทย อยู่ค่ะ จะนำไปเข้าสมุดของวัด
ไม่ทราบท่านพอจะมีข้อมูลบ้างมั้ยคะ

ขอขอบคุณค่ะ
jint2000@hotmail.com

ลองติดต่อทางสำนักที่สอนไวยากร

ลองติดต่อทางสำนักที่สอนไวยากรณ์ใหญ่ น่าจะมีอยู่
www.palidict.com/content/เว็บไซต์เกี่ยวกับบาลี

สูตร ที่ว่า มายูนมาคโม ฐาเน

สูตร ที่ว่า มายูนมาคโม ฐาเน แปลว่าอย่างไรครับ

ไม่มีท่านใดลงรายละเอียดหนังสื

ไม่มีท่านใดลงรายละเอียดหนังสือมูลกัจจายให้อ่านบ้างเลยหรือครับจักได้เป็นบุญอยากเรียนบ้างครับ

อยากทราบ อุปสัค ทั้ง ๓ ชนิด

อยากทราบ อุปสัค ทั้ง ๓ ชนิด ในบาลีใหญ่ มีชื่อเรียกว่าอย่างไร ผู้รู้ช่วยตอบที ที่ teentip@hotmail.com ขอบคุณล่วง
อุปสัคเบียดเบียนธาตุ, อุปสัคสังหารธาตุ, อุปสัคคล้อยตามธาตุ

นาริยํ สูตรสำเร็จคืออะไรครับ

นาริยํ สูตรสำเร็จคืออะไรครับ

  ๒,

 

, ๒.อกฺขราปาทโยเอกจตฺตาลีสํ

อาทโย [=อการาทโย]อ.วัณณะท. มี อ อักษรเป็นต้น เอกจตฺตาฬีสํ ๔๑  อกฺขรา ชื่อว่า อักษร อปิ นั่นเอง โหนฺติ ย่อมเป็น ฯ

 

เต จ โข อกฺขรา อปิการาทโย เอกจตฺตาลีสํ สุตฺตนฺเตสุ โสปการาฯ

[วณฺณาอ.วัณณะ ท.]เอกจตฺตาฬีสํ๔๑ อการาทโย มีออักษรเป็นต้น [นิคฺคหีตนฺตา มีนิคคหิตเป็นที่สุด วุตฺตา อันท่านกล่าวแล้ว อิติ ว่า อกฺขรา อ.อักษร เหฏฺฅาวากฺเย ในสูตรก่อน]โสปการา ซึ่งมีอุปการะดี สุตฺตนฺเตสุ [=ติปิฏเกสุ]ในพระไตรปิฎก แม้ เต เหล่านั้น โข แล [โหนฺติ ย่อมมี นามา ชื่อว่า]อกฺขรา อักษร อปิ นั่นเอง.

 

ตํ ยถา? อ อา อิ อี อุ อู เอ โอ, ก ข ค ฆ ง, จ ฉ ช ฌ ญ, ฏ ฐ ฑ ฒณ, ต ถ ท ธ น, ป ผ พ ภ ม, ย ร ล ว ส ห ฬ อํ, อิติอกฺขรานามฯ

ตํ ยถา=เต อกฺขรา อ.อักขระ ท. เหล่านั้น   กตเม เหล่าไหน ? วณฺณา อ.อักษร ท. อิเม เหล่านี้ อิติ  คือ

            อ อา อิ อี อุ อู เอ โอ ,  ก ข ค ฆ ง,        จ ฉ ช ฌ ฃ,     ฏ ฅ ฑ ฒ,    ต ถ ท ธ น,  ป ผ พ ภ ม,  ย ร ล ว ส ห ฬ อํ  อ อา ... ฬ อํ นาม ชื่อว่า อกฺขรา อักษร โหนฺติ ย่อมเป็นฯ

 

เตน กฺวตฺโถ? อตฺโถ อกฺขรสญฺฃาโตฯ

อตฺโถอ.ประโยชน์ เตน [อกฺขรสฃฺฃากรเณนด้วยการกระทำซึ่งชื่อว่า อกฺขร]นั้นภวติ ย่อมมี กฺว [=กตรสฺมึ สุตฺเต]ในสูตรไหน ?

[โวหารปฺปโยชนํอ.ประโยชน์ในการเรียกชื่อ อิติ ว่า อกฺขร อกฺขร ภวติ ย่อมมี สุตฺเต ในสูตร อิติ ว่า]  อตฺโถ อกฺขรสฃฺฃาโต อตฺโถ ..โต ดังนี้.

 

–v™

 

            ความประสงค์ตั้งชื่อวัณณะ ๔๑ ตัว มี อ อา เป็นต้นดังที่ได้กล่าวมาแล้วในสูตรหน้านี้ว่า อกฺขร. อักษร ๔๑ ตัวนี้เท่านั้น ที่เหมาะสมกับพระชินพจน์. อักษรที่เกินกว่า ๔๑ ตัว (คือ ฤ ฤา ฦ ฦา  ไ-  เ- า ศ ษ ส ในคัมภีร์ฝ่ายสันสกฤต) นี้มิใช่พุทธพจน์.

            คำอธิบายในตัวสูตร, วุตติและอุทาหรณ์

            วากฺยในคำว่า เหฏฺฅาวากฺเย นี้ มีความหมายว่า สูตร. อนึ่ง สูตรมีชื่อเรียกหลายอย่าง คือ อารมฺภ, วจน, ปตฺติหรือวุตฺติ, ลกฺขณ, โยคลกฺขณีหรือโยค, สตฺถ, วากฺย ยตฺน เป็นต้น. ที่แปลนี้โดยนัยที่มาใน กัจจายนสุตตนิทเทส. อีกนัยหนึ่ง วณฺณา อ.วัณณะ ท. อการาทโย มี อเป็นต้น เต เหล่านั้น จ โข = เอวนั่นเทียว เอกจตฺตาฬีสํ [=เอกจตฺตาฬีสปฺปมาณา]มี ๔๑ ตัวเป็นประมาณ, อิมา วณฺณา อ.วัณณะ ท. เหล่านี้ อิติ คืออกฺขรา อักษร อปิ นั่นเอง โสปการา ซึ่งมีอุปการะดี สุตฺตนฺเตสุ ในสุตตันตะ คือ พระไตรปิฎก. มูลกัจจายนโยชนา

               ตํ ยถานิบาต ในกัจ.โยชนา ว่าเป็น ภินฺนนิปาต นิบาตที่ไม่ได้รวมกัน มีอรรถว่า  เต กตเม.

  ๑, ๑.อตฺโถ

 

, ๑.อตฺโถ อกฺขรสญฺญาโต

อตฺโถอ.เนื้อความ  อกฺขรสญฺญาโตอันบุคคลกำหนดได้ด้วยอักษร.

 

สพฺพวจนานมตฺโถ อกฺขเรเหว สญฺญายเตฯ อกฺขรวิปตฺติยํ หิ อตฺถสฺสทุนฺนยตา โหติ,  ตสฺมา อกฺขรโกสลฺลํ พหูปการํ สุตฺตนฺเตสุฯ

อตฺโถอ.เนื้อความ สพฺพวจนานํ แห่งคำพูดทั้งปวง ท. สฃฺฃายเต อันบุคคลย่อมกำหนดได้ อกฺขเรหิ เอว ด้วยอักษร ท. นั่นเทียว. หิ เพราะว่า อกฺขรวิปตฺติยํ เมื่อความวิบัติแห่งอักษร สติ มีอยู่  ทุนฺนยตา = ทุฃฺฃาตาอ.ความที่ - อตฺถสฺส แห่งเนื้อความ - เป็นสภาพอันบุคคลรู้ได้โดยยาก โหติ ย่อมเป็น, ตสฺมา เพราะเหตุนั้น อกฺขรโกสลฺลํ  อ. ความเป็นแห่งบุคคลผู้ฉลาดในอักษร พหูปการํ เป็นภาวะมีอุปการะมาก สุตฺตนฺเตสุ = ตีสุ ปิฎเกสุ              ในปิฎก ท. ๓ โหติ ย่อมเป็นฯ(๑)

 

 

            (๑) ความประสงค์ความรู้เรื่องอักษรเรียกว่า อกฺขรโกสลฺลญาณ ความรู้คือความเป็นผู้ฉลาดในอักษร. ในภาษาบาลีถือว่าความรู้ดังกล่าวนั้นเป็นเรื่องสำคัญ จึงจำเป็นต้องศึกษาคัมภีร์ไวยากรณ์นี้ เพื่อได้ความรู้นั้น.

  คัมภีร์กัจจายนไวยากรณ์แปล

 

คัมภีร์กัจจายนไวยากรณ์แปล

            ในเบื้องต้นนี้ขอชี้แจงแนวทางการแปลและจัดทำรูปแบบดังนี้

            ๑) คัมภีร์กัจจายนไวยากรณ์ฉบับแปลนี้ ข้าพเจ้าจัดทำขึ้นเพื่อเป็นคู่มือในการศึกษาคัมภีร์นี้ โดยมีวัตถุประสงค์ให้ผู้เริ่มเรียนได้เข้าใจกฏเกณฑ์ไวยากรณ์บาลีที่มาในคัมภีร์นี้เป็นส่วนมากเท่านั้น ดังนั้น กฎไวยากรณ์ที่ซับซ้อน ซึ่งปรากฏอยู่ในคัมภีร์ที่เป็นบริวารจึงมิได้นำมาลงประกอบไว้อย่างครบถ้วน

            ๒) ในส่วนที่เป็นคำแปล จะแปลแบบยกศัพท์คำต่อคำ โดยมีคำแปลแบบสัททัตถะ (โดยพยัญชนะ) เสียเป็นส่วนใหญ่ แต่บางครั้งจำเป็นต้องใช้สำนวนแปลแบบโวหารัตถะ (โดยอรรถ) และ แบบอธิปเปตัตถะ (โดยระบุถึงสิ่งที่ต้องการในที่นั้น) ก็จะแปลตามวิธีการนั้นๆ ตามสมควร เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องที่สุดหากมีบทที่ขาดไป เนื่องจากคัมภีร์จะกล่าวไว้โดยฐานะที่เข้าใจกันตามหลักการของรจนาคัมภีร์ โดยที่ผู้อ่านจะต้องเพิ่มเข้าไปเอง ที่เรียกว่า ปาฐเสสะ ก็จะนำส่วนนั้นมาเพิ่มเข้าไป โดยพยายามหามาจากคัมภีร์ชั้นฏีกาของกัจจายนะเช่น นฺยาสะ ปทรูปสิทธิ กัจจายนสุตตนิทเทสเป็นต้น โดยทำเป็นข้อความอยู่ใน [---]. ในส่วนที่เป็นคำอธิบายจะนำมาลงไว้ในภายหลังจากสูตรนั้นๆ โดยนำมาจากคัมภีร์ที่เป็นภาษาบาลีบ้าง หนังสือภาษาไทยที่อาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิได้จัดทำไว้และส่วนที่เป็นความคิดเห็นของผู้แปลจะลงนามกำกับไว้

            ๓) แนวทางการจัดทำคำอธิบายนั้น ยกเว้นแต่ที่เป็นคำอธิบายปาฐะที่มาในคัมภีร์นี้โดยตรง คำอธิบายระบบไวยากรณ์ เช่น คำศัพท์เฉพาะทางไวยากรณ์, ลักษณะของสูตรประเภทต่างๆ เป็นต้นที่ได้จากคัมภีร์ชั้นฏีกาของกัจจายนะมิได้นำมาลงไว้อย่างครบถ้วน  เพราะเป็นคำอธิบายที่กว้างขวางโยงไปถึงเนื้อความที่ผู้ศึกษายังไม่เคยรู้มาก่อน จึงนำมาแต่เพียงที่เกี่ยวข้อง และจะนำมาลงไว้เป็นการเฉพาะในตอนท้ายๆของแต่กัณฑ์ และเมื่อผู้ศึกษาได้เข้าใจมีความคุ้นเคยกับระบบไวยากรณ์ดีแล้ว ในต่อไปจะใช้โวหารทางไวยากรณ์ให้มากขึ้นไปตามลำดับ ดังนั้น ในตอนต้นนี้ จึงมีคำอธิบายที่ไม่กว้างขวางเหมือนอย่างในคัมภีร์ที่อธิบายกัจจายนไวยากรณ์ระดับแนวหน้าเช่น คัมภีร์ปทรูปสิทธิเป็นต้น.ในส่วนของอุทาหรณ์ จะนำที่ปรากฏอยู่ในพระบาฬีมาประกอบให้ครบถ้วนที่สุดเพื่อแสดงการใช้ศัพท์นั้นๆทางไวยากรณ์ให้ตรงตามพุทธประสงค์.

            ๔) เนื่องจากเป็นคัมภีร์ฉบับทดลองแปลเพื่อใช้สอนเฉพาะนักศึกษา ความถูกต้องทั้งในส่วนของคำแปล คำอธิบาย จึงถือว่า ไม่สมบูรณ์สูงสุด ผู้แปลยินดีรับฟังข้อเสนอแนะและข้อคิดเห็นจากผู้อ่านและผู้ทรงคุณความรู้ทุกท่าน

ผู้แปล

๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๓

 

 

กจฺจายนพฺยากรณํ

๑. สนฺธิกปฺโป

ปฐมกณฺโฑ

กัจจายนไวยากรณ์

๑. สนธิกัป

กัณฑ์ที่ ๑

–v™

 

ปณามคาถา

ปณามคาถา อ.คาถาอันแสดงซึ่งการนอบน้อม

มยา อันเรา วุจฺจเต จะกล่าว

(ก)

เสฏฺฐํติโลกมหิตํ อภิวนฺทิยคฺคํ

พุทฺธญฺจ ธมฺมมมลํ คณมุตฺตมญฺจ

สตฺถุสฺส ตสฺส วจนตฺถวรํ สุพุทฺธุ ํ

วกฺขามิ สุตฺตหิตเมตฺถ สุสนฺธิกปฺปํฯ

 

อหํอ.ข้าพเจ้า อภิวนฺทิย ถวายอภิวาทแล้ว พุทฺธํ ซึ่งพระพุทธเจ้า เสฏฺฐํ  ผู้ประเสริฐ ติโลกมหิตํ ผู้อันชาวโลกสามบูชาแล้ว อคฺคํ ผู้เลิศ ด้วย [อภิวนฺทิย อภิวาทแล้ว]ธมฺมํ ซึ่งพระธรรม อมลํ ที่ปราศจากมลทิน ด้วย [อภิวนฺทิย อภิวาทแล้ว]คณํ ซึ่งหมู่ อุตฺตมํ อันสูงสุด ด้วย วกฺขามิ แล้วจักกล่าว สุสนฺธิกปฺปํ (๑) ซึ่งปกรณ์สนธิอันดี สุตฺตหิตํ ที่เกื้อกูลแก่สูตร  [คือพระไตรปิฎก]             สุพุทฺธุ เพื่อการเข้าใจด้วยดี วจนตฺถวรํ (๒) ซึ่งเนื้อความแห่งพระดำรัสอันประเสริฐ  [พุทฺธสฺส แห่งพระพุทธเจ้า]   ตสฺสพระองค์นั้นสตฺถุสฺส  ผู้เป็นศาสดา              [โลกสฺสของมนุษย์ สเทวกสฺส พร้อมด้วยเทวดา]. 

            เอตฺถ [วจนตฺถวเร]บรรดาเนื้อความแห่งพระดำรัสอันประเสริฐนั้น–

(ข)

เสยฺยํ ชิเนริตนเยน พุธา ลภนฺติ

ตญฺจาปิ ตสฺส วจนตฺถสุโพธเนน

อตฺถญฺจ อกฺขรปเทสุ อโมหภาวา

เสยฺยตฺถิโก ปทมโต วิวิธํ สุเณยฺยํฯ

[ยํ เสยฺยํอ. โลกุตรธรรมอันประเสริฐ ใด อตฺถิ มีอยู่]  พุธาอ.บุคคลผู้มีปัญญา ท. ลภนฺติ ย่อมได้ เสยฺยํ ซึ่งโลกุตรธรรมอันประเสริฐ [ตํนั้น]                  ชิเนริตนเยน โดยนัยอันพระชินเจ้าตรัสแล้ว, อนึ่ง ลภนฺติ ย่อมได้ ตํ อปิ แม้ซึ่งนัยอันพระชินเจ้าตรัสแล้วนั้น วจนตฺถสุโพธเนน โดยการเข้าใจด้วยดีซึ่งอรรถแห่งพระดำรัสอันประเสริฐ ตสฺส [สตฺถุสฺส]ของพระศาสดาพระองค์นั้น. ลภนฺติ ย่อมได้                   อตฺถํ ซึ่งเนื้อความ ด้วย อโมหภาวา เพราะความไม่โง่งม อกฺขรปเทสุ                  ในอักขระและบท ท. , อโต= [ตสฺมาปฏิวิชฺฌนการณา] เพราะเหตุคือการแทงตลอดนั้น เสยฺยตฺถิโก อ.กุลบุตรผู้มีความต้องการด้วยโลกุตรธรรมอันประเสริฐ สุเณยฺยํ   พึงสดับ  [อกฺขรปทํซึ่งอักขระและบท]วิวิธํ มีประการต่างๆ เถิด.

 

–v™

 

               (๑) สุสนฺธิกปฺป กัปปะคือปกรณ์แห่งสนธิที่ดี  ตัดเป็น สุ + สนธิ + กปฺป.  สุ ได้แก่ ดี คือ ไม่ย่อและไม่พิสดารเกิน  (กัจจายนสุตตนิเทส). สนฺธิ ได้แก่ การสืบต่อกันดีไม่ปรากฏช่องว่างระหว่างบท, กปฺป ได้แก่ ปกรณ์ หนังสือเป็นที่อาจารย์จัดคือแบ่งเนื้อความ (นยาสฏีกา). คำว่า “สุสนธิ”นี้เป็นชื่อของคัมภีร์กัจจายนะโดยสามัญญนาม เรียกว่า อาทิลัทธนาม คือนำกัปป์ที่ ๑ ของคัมภีร์นี้ มาตั้งชื่อ เช่นเดียวกับคัมภีร์ปาราชิกกัณฑ์ ซึ่งเป็นคัมภีร์ที่ ๑ ของวินัยปิฎก ที่นำปาราชิกกัณฑ์ที่ ๑ มาตั้งชื่อ.  อีกนัยหนึ่ง ชื่อว่า “สุสนธิ”เป็นวิเสสนาม เพราะใช้ได้เฉพาะสนธิกัป และชื่อว่า  “กัจจายนะ”เป็นสามัญญนาม เพราะทั่วไปแก่ทุกกัปป์ในคัมภีร์นี้ (นยาส).      

          (๒) อตฺถ ในคำว่า วจนตฺถวร นี้ ได้แก่ เนื้อความ ๒ อย่าง คือ โลกียะและโลกุตระ อันเป็นเหตุแห่งตันติกล่าวคือมรรคที่ประหานกิเลส. หมายความว่า เนื้อความของพระดำรัสที่เป็นทั้งโลกียะและโลกุตระ ย่อมเป็นเหตุให้ละกิเลสได้ทั้งสิ้น (นยาสและนยาสฏีกา)

 

วธู สำเร็จมาจากสูตรอะไรครับ

วธู สำเร็จมาจากสูตรอะไรครับ

แสดงความคิดเห็น

  • ที่อยู่เว็บและอีเมลจะเปลี่ยนเป็นลิงก์ให้อัตโนมัติ
  • แท็ก HTML ที่อนุญาตให้ใช้
  • ขึ้นบรรทัดและจัดย่อหน้าให้อัตโนมัติ

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตัวเลือกการจัดรูปแบบ

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.