การสร้างประโยคคำถามในภาษาบาลี

  1. ใช้นิบาตบอกความถาม  (ปุจฉนัตถนิบาต)
  2. ใช้ กึ ศัพท์ (ที่แปลงเป็น ก) และ กึ ศัพท์ที่ลงอัพยยปัจจัย
  3. ใช้ศัพท์ที่เนื่องด้วย กึ
  4. พูดขี้นเสียงสูงที่ท้ายประโยค 

 

1. ใช้นิบาตบอกความถาม  (ปุจฉนัตถนิบาต) วางไว้ต้นประโยค หรือตามที่เหมาะสม

ศัพท์ คำแปล เทียบอังกฤษ ตัวอย่างประโยค
กึ หรือ, ทำไม (=เพราะเหตุไร), อย่างไร Why, How
  1. เป็นคำถามว่าใช่หรือไม่ แปลว่า ‘หรือ, ไหม’   (ตอบว่า ใช่/ไม่ใช่)
    กึ ปน เถโร อาคโต?   ก็ พระเถระ มาแล้ว หรือ?
  2. เป็นคำถามถึงเหตุผล แปลว่า ‘ทำไม, เพราะเหตุไร’   (=กสฺมา กึการณา)
    กึ ปาลิต ปมชฺชสิ?  ปาลิตะ ท่านประมาทอยู่ทำไม?
  3. เป็นคำถามถึงวิธีการ เป็นต้น แปลว่า ‘อย่างไร’ (=กถํ)
    เต อตฺตโน ปุราณจีวรานิ กึ กริสฺสนฺติ?   พวกเขา จักทำจีวรเก่าของตน อย่างไร?
    ตํ กึ มญฺญสิ นนฺท?    นันทะ เธอจะสำคัญข้อนั้น อย่างไร?

เนื่องจาก "กึ" ศัพท์ นิบาต แปลได้หลายอย่าง  เพื่อสื่อความให้ชัดเจน ใน 2 ข้อหลัง จะใช้ กสฺมา หรือ กถํ แทน กึ ก็ควร

กินฺนุ หรือหนอ, เพราะเหตุไร   กินฺนุ ตาต ตฺวํ มม สนฺติกํ อาคจฺฉนฺโต อุทกํ ลงฺฆิตฺวา ... ?
กินฺนุ ตฺวํ ติสฺส ทุกฺขี ทุมฺมโน อสฺสุมุโข รุทมาโน อาคโตสิ?
กินฺนุ กมฺมํ กริตฺวาน ปตฺโตสิ ทุกฺขมีทิสํ?
กึสุ แลหรือ, อย่างไร, อย่างไรเล่า
อะไรหนอ อะไรสิ
  กึสุ ฆตฺวา สุขํ เสติ?       กึสุ ฆตฺวา น โสจติ?
กึสุ ชีรติ  กึ น ชีรติ?     กึสุ อุปฺปโถติ วุจฺจติ?
กจฺจิ หรือ, บ้างหรือ, แลหรือ, บ้างไหม   กจฺจิ เต วกฺกลิ ขมนียํ? กจฺจิ ยาปนียํ?
กจฺจิ ปน เต ภิกฺขุ อตฺตา สีลโต น อุปวทติ?
อปิ บ้างหรือ, บ้างไหม   อปิ นุ โข อยฺยานํ อิมสฺมึ ฐาเน วสนฺตานํ โกจิ อุปทฺทโว อตฺถิ?
อปิ โว ภนฺเต กิญฺจิ ลทฺธํ?
อปิ ภนฺเต กิญฺจิ ลทฺธํ?
อปิ นุ เม ปุตฺตสฺส เภสชฺชํ ชานาถ?
อปิ สมณ ปิณฺฑํ อลภิตฺถ?
อปิ ภนฺเต ปิณฺฑํ อลภมานา ชิฆจฺฉาทุกฺเขน ปีฬิตตฺถ?
อปิ นุโข โว ภิกฺขเว ปพฺพชิตกิจฺจํ มตฺถกํ ปตฺตํ?
อปิ นุ เม กายทฺวาราทีสุ ตุมฺเหหิ กิญฺจิ อสารุปฺปํ ทิฏฺฐปุพฺพํ?
อปิ นุ ตสฺส ปวตฺตึ ชานาถ?
นุ หรือ, หรือหนอ   สตฺถารา กตํ ญตฺวา นุ โข กตํ  อุทาหุ อชานิตฺวา?
อตฺถิ นุ โข มยฺหํ เอตฺถ คตปฺปจฺจเยน อตฺโถ?
นนุ มิใช่หรือ (ถามเชิงปฏิเสธ)   นนุ สพฺเพสํ เอกํสิกํ มรณํ?
นนุ ตฺวํ มยา วุตฺโต?
กถํ อย่างไร, ไฉน How โส วิหตตฺถาโม กถํ ธมฺมํ จริสฺสติ?
ตุมฺเห จ อนฺธา  กถํ อิธ วสิสฺสถ?
อุทาหุ หรือว่า or กึ อกฺขี โอโลเกสฺสสิ  อุทาหุ พุทฺธสาสนํ?
ญตฺวา นุ โข กตํ  อุทาหุ อชานิตฺวา?
ปุตฺตํ นุ โข วิชาตา  อุทาหุ ธีตรํ?
อาทู หรือว่า or เทวตา นุสิ คนฺธพฺโพ  อาทู สกฺโก ปุรินฺทโท?
ติฏฺฐนฺเต โน มหาราเช  อาทู เทเว ทิวงฺคเต?
(พบ 15 แห่งในพระไตรปิฎก ทั้งหมดอยู่ในคาถา)

2. ใช้ กึ ศัพท์ (ที่แปลงเป็น ก) และ กึ ศัพท์ที่ลงอัพยยปัจจัย  เช่น โก กํ  กตฺถ กุหึ กทา ฯลฯ วางไว้ต้นประโยค หรือตามที่เหมาะสม

กึ ที่แปลงเป็น ก

  1. ใช้อย่างปุริสสัพพนาม ‘ใคร, อะไร’ (โก กา ใคร (บุคคล), อะไร   กึ อะไร)
    โก/กา คามํ คจฺฉติ?   ใครไปบ้าน?
    กึ ปิฏเก โหติ?   อะไรมีในตะกร้า?
    กสฺส สุนโข  อาวาเส  รวติ?    สุนัข  ของใคร  ย่อมร้อง  ในวัด?
  2. ใช้อย่างวิเสสนสัพพนาม ‘อะไร, ไร, ไหน’ (=กตร กตม)
    โก เถโร คามํ คจฺฉติ?   พระเถระไหน ... ?
    กึ ผลํ ปิฏเก โหติ?   ผลอะไร/ไหน ... ?
    กสฺส ภิกฺขุโน  สุนโข  อาวาเส  รวติ?    สุนัข ของภิกษุ (รูป)ไหน  ย่อมร้อง ในวัด?  (=กตรสฺส/กตมสฺส ภิกฺขุโน ...)
วิภัตติ ศัพท์ คำแปล เทียบอังกฤษ ตัวอย่างประโยค
ป. โก-กา-กึ (เก/กา/กานิ) ใคร, อะไร; ไหน Who, What; Which โกสิ ตฺวํ?  กิมิทํ?
ทุ. กํ-กํ-กึ (เก/กา/กานิ) ซึ่งใคร, ซึ่งอะไร Whom (Who) กํ ซึ่งใคร (บุคคล), ซึ่งอะไร
กึ ซึ่งอะไร
ตฺวํ กํ อาปุจฺฉิตฺวา ปพฺพชิโต?
อหํ กํ นิสฺสาย ปุตฺเตน วิโยคํ ปตฺโต?
ภตฺตุฏฺฐานฏฺฐานํปิ อชานนฺโต กุลปุตฺโต กมฺมนฺตํ นาม กึ ชานิสฺสติ?
ต. เกน-กาย (เกหิ/กาหิ) ด้วยอะไร,
ด้วยใคร,
อันใคร
(by, with) กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา?
อถ เกน สทฺธึ กเถถ?
เกน ปพฺพชาปิโตสิ?   เกน ปูชา กตา?
เกน (การเณน) เพราะเหตุไร (=ทำไม) Why เกน การเณน สมณสฺส โคตมสฺส ลาภสกฺกาโร มหา หุตฺวา นิพฺพตฺโต?
เกน การเณน เอส เนสาทกุเล นิพฺพตฺโต?
เกน เต อินฺทฺริยานิ กิลนฺตานิ วิย?
จ. กสฺส-กาย (เกสํ/กาสํ) แก่ใคร เพื่อใคร (to ...) กสฺส ปคฺคหิตํ ฉตฺตํ?
ปัญ. กสฺมา (การณา) เพราะเหตุไร (=ทำไม) Why กสฺมา อิธาคโตสิ?
กุโต จากไหน (Where … from) กุโต อาคโตสิ?  กุโต อาคตตฺถ?
กุโต เม เทว ธนํ?  ภตึ กตฺวา ชีวามิ.
กุโต ตุยฺหํ สมณภาโว?
อตฺตา หิ อตฺตโน นตฺถิ.  กุโต ปุตฺตา? กุโต ธนํ?
ฉ. กสฺส-กาย (เกสํ/กาสํ) ของใคร Whose กสฺส ปุตฺโตสิ?
ตุมฺเห กสฺส สนฺติกํ อาคตา?
ส. กิสฺมึตฺถ กุหึหํ ในที่ไหน Where กิสฺมึ ปน เต ตณฺหา อตฺถิ?
อยํ ธมฺมเทสนา กตฺถ ภาสิตา?
ตตฺถ มนุสฺเสสุ อกฺโกสนฺเตสุ, ปุน กตฺถ คมิสฺสาม อานนฺท?
กุหึ โส?
เทวทตฺโต กุหึ นิพฺพตฺโต?
กหํ คจฺฉสิ?
(กิสฺมึ  พบใน ไตร. 446 แห่ง  ธอ. 2 แห่ง,    กสฺมึ  ไตร. 5 แห่ง,  
กิมฺหิ  ไตร. 79 แห่ง,  กมฺหิ ยังไม่พบที่ใช้
กตฺร กุหิญฺจนํ กฺว ไม่พบที่ใช้หรือใช้น้อยมาก)
ทา ในกาลไหน (=เมื่อไร) When อยํ ทารโก กทา ชาโต?
กทา กมฺมนฺตานํ อนฺโต ปญฺญายิสฺสติ?

  3. ใช้ศัพท์ที่เนื่องด้วย กึ  วางไว้ต้นประโยค หรือตามที่เหมาะสม

ศัพท์ คำแปล เทียบอังกฤษ ตัวอย่างประโยค
กึการณา เพราะเหตุไร ทำไม Why กึการณา หสิ?
กิมตฺถํ เพื่อประโยชน์อะไร for what,
for what purpose
กิมตฺถํ อาคตาสิ?
กติ * เท่าไร
มากเท่าไร
มีจำนวนเท่าไร
มีประมาณเท่าไร
How much
How many
กติ ปฏิวึเส คณฺหิสฺสสิ?   กติ  เต  ลกฺขานิ ลทฺธานิ?
กติ นุ โข อุโปสโถ?  กติ นุ โข อุโปสถกมฺมานิ?  กติ นุ โข ปาติโมกฺขุทฺเทสา? 
กติ นุ โข ปวารณา?  กติ นุ โข ภนฺเต สงฺฆสามคฺคิโย? 
สมฺปชานมุสา ภาสนฺโต กติ อาปตฺติโย อาปชฺชติ?
กติหากาเรหิ สจฺจปฺปฏิเวโธ โหติ? (กตีหิ อากาเรหิ)
กตีนํ ปุคฺคลานํ กฐินตฺถารา น รูหนฺติ?
กติวาจิกา อุปสมฺปทา?  กตีนํ ปจฺจุฏฺฐาตพฺพํ?  กตีนํ อาสนํ ทาตพฺพํ? 
ภิกฺขุโนวาทโก กตีหิ (องฺเคหิ ยุตฺโต)?   อิมสฺมึ สาสเน กติ ธุรานิ?
เอตฺตกํ ภารํ วหนฺโต กติโยชนานิ คจฺฉสิ?
กิตฺตก มม เคเห กิตฺตกํ ธนํ?
กิตฺตเกหิ เต ภิกฺขูหิ อตฺโถ อุปาสก?
กิตฺตกา ปน โว ภนฺเต ปริวารา?
ตุมฺเห กิตฺตกานํ ภิกฺขูนํ ภิกฺขํ ทาตุํ สกฺขิสฺสถ?
กิตฺตกํ ภารํ วหสิ?
กีวตก อายุญฺจ โว กีวตโก นุ สมฺม?
กีวติก กีวติกา ภนฺเต ภิกฺขู?
กีว กีว พหุกา ปน โภ อานนฺท อิมสฺมึ ธมฺมวินเย นิยฺยาตาโร?
กีวพหุกา นุ โข ภนฺเต กปฺปา อพฺภตีตา อติกฺกนฺตา?
กิตฺตาวตา ด้วยเหตุมีประมาณเท่าไร in how many ways กิตฺตาวตา ภิกฺขุ นาม โหติ?
กิตฺตาวตา นุ โข ภนฺเต มาโรติ วุจฺจติ?
กีวจิรํ นานเท่าไร How long กีวจิรํ ปน โภ โคตม ทารโก ฐสฺสติ?    กีวจิรํ ปนานนฺท สารีปุตฺโต อาคจฺฉิสฺสติ?
กีวจิรํ ปพฺพชิโตสิ?    กีวจิรํ นุ โข ภเณ อิโต รตฺติ โหติ?
กีวจิรํ ปนาวุโส อิมานิ จีวรานิ นิกฺขิตฺตานิ?
กีวจิเรน นุ โข ภนฺเต ภิกฺขุ ตถาคตํ วินายกํ ลภมาโน ...
กิตฺตกํ กาลํ กิตฺตกํ กาลํ ตตฺถ ฐิตาสิ?
กิตฺตกํ กาลํ อิธ วสิสฺสสิ?
กีวทีฆ นาน/ยาว เท่าไร How long กีวทีฆํ นุ โข ภนฺเต ปทุมนิรเย อายุปฺปมาณํ?
กีวทีโฆ นุ โข ภนฺเต กปฺโป?
กติกฺขตฺตุํ กี่ครั้ง/วาระ
สิ้นครั้ง/วาระเท่าไร
How many times อสีติยา วสฺเสหิ กติกฺขตฺตุํ เมถุโน ธมฺโม ปฏิเสวิโต?
กติวาร โพธิสตฺโต ปน มนุสฺสตฺตภาเวน กติวาเร เทวโลกํ คโต?
กติวิธ มีกี่อย่าง/ชนิด/ประเภท How many types of กติวิธํ สีลํ?  กติวิโธ สมาธิ?
กติวสฺส
  • อายุเท่าไร (ถามฆราวาส/สามเณร)
  • พรรษาเท่าไร (ถามพระ)
How old

(How long have
you become a
monk/novice/nun?)

กติวสฺโสสิ ตฺวํ สุมน?    กติวสฺสา ตุมฺเห?
(ถามพรรษาพระ เพิ่มคำว่า อุปสมฺปทาย  ได้  แต่โดยปกติ ไม่ใช้)
(ถามว่าบวชนานเท่าไรแล้ว
ใช้ว่า กีวจิรํ ปพฺพชิโตสิ?  กีวจิรํ ปพฺพชิตตฺถ?  กีวจิรํ ปพฺพชิตา ตุมฺเห?
ใช้ได้กับนักบวชทั้งหมด – พระ สามเณร แม่ชี)
กติวสฺส
ชาติยา/อายุนา
อายุเท่าไร  (ถามอายุพระ) How old กติวสฺโสสิ ชาติยา/อายุนา?
กติวสฺสา ตุมฺเห ชาติยา/อายุนา?
กีวทูร ไกลเท่าไร How far กีวทูโร อิโต สาวตฺถี?
ปุรโต คาโม กีวทูโร?
กีวทูโร ปน สมฺม การายน นครกมฺหา เมทฬุปํ นาม สกฺยานํ นิคโม โหติ?
กีวทูเรวิเม  ภิกฺขเว โมฆปุริสา อปกฺกนฺตา อิมสฺมา ธมฺมวินยา?
กีวทูรโต (ฐานโต) จากที่ไกลเท่าไร How far กีวทูรโต ปน ตฺวํ อาวุโส อิมานิ เอฬกโลมานิ อาหรสิ?
กีทิส เป็นอย่างไร เป็นเช่นไร like what กีทิโส นุ โข โส?  ปสฺสิสฺสาม นํ.
กีทิโส นุ โข คหปตินา อคฺคสาวกานํ สกฺกาโร สชฺชิโต?
กีทิโส เต สตฺถุ สกฺกาโร กโต?
อิมสฺส ปน อานุภาโว กีทิโส ภวิสฺสติ?
กีทิสา นุ โข อิมิสฺสา สมณา?
สีลํ นาม สามิ กีทิสํ?
อิมิสฺสา กีทิสี รูปสมฺปตฺติ?
กีทิสี นุ โข ตสฺสา ธมฺมเทสนา สปฺปายา?
กตม กตร คนไหน อันไหน ชนิดไหน ประเภทไหน เป็นไฉน what
which
which of the many
 
กตโม จ ภิกฺขเว ปุคฺคโล นิราโส?
กตเม นุ โข เทฺว ธมฺมา?
กตมํ ปน ภนฺเต คนฺถธุรํ  กตมํ วิปสฺสนาธุรํ?
กตมา นุโข อภิรูปตรา จ ทสฺสนียตรา จ ... ?
กุมฺภโฆสโก นาม กตโร?
เตสํ โว กตเรสุ พลวสิเนโห โหติ?
กถํ  อย่างไร ไฉน How โส วิหตตฺถาโม กถํ ธมฺมํ จริสฺสติ?
ตุมฺเห จ อนฺธา  กถํ อิธ วสิสฺสถ?

4. พูดขี้นเสียงสูงที่ท้ายประโยคบอกเล่า* (ไม่มี กึ ศัพท์) เพื่อทำให้เป็นประโยคคำถามที่ต้องการให้ตอบว่า "ใช่" หรือ "ไม่ใช่"  เช่น

  • อตฺถิ เต กหาปณํ? (วางกิริยาใหญ่ไว้ต้นประโยคได้)
  • ตฺวมสิ โฆสโก นาม?
  • เทวราชา:  เอวํ ภนฺเต.  คำถาม  พูดขี้นเสียงสูงท้ายประโยค
    ตาปโส:  เอวมาวุโส.    คำตอบ พูดลงเสียงต่ำท้ายประโยค

ในประโยคบอกเล่า ก็วางกิริยาใหญ่ไว้ต้นประโยคได้ เพื่อเน้นความ หรือเน้นกิริยา 

  • อตฺถิ เต กหาปณํ. = กหาปณํ เต อตฺถิ.

* เทียบเคียงกับระดับเสียง(สูง/ต่ำ)ของคำในประโยค (intonation) ในภาษาอังกฤษ
ที่มีการพูดขี้นเสียงสูงที่ท้ายประโยค  สำหรับประโยคคำถามที่ต้องการให้ตอบว่า "ใช่" หรือ "ไม่ใช่" (yes/no questions)
และพูดลงเสียงต่ำท้ายประโยคในประโยคบอกเล่าและประโยคคำถามอื่นๆ

ในภาษาไทย ประโยคคำถามก็มักขี้นเสียงสูงท้ายประโยค  เช่น  เขามาไหม?  กินข้าวด้วยกันมั้ย?  เขาไม่มาหรือ?

กึ ศัพท์ ที่ไม่ได้ใช้เป็นคำถาม

  • มี จิ ต่อท้าย   เช่น โกจิ กาจิ กิญฺจิ  แปลว่า บาง  เช่น บางคน บางเหล่า บางพวก  ไรๆ
  • มีนำหน้า  มี จิ ต่อท้าย  เช่น โย โกจิ, ยา กาจิ, ยงฺกิญฺจิ  แปลว่า คนใดคนหนึ่ง สิ่งใดสิ่งหนึ่ง พวกใดพวกหนึ่ง

 


* แจก กติ เท่าไร พหุวจนะ
.-ทุ. กติ
.-ปัญ. กตีหิ
.-. กตีนํ
. กตีสุ

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

  • ที่อยู่เว็บและอีเมลจะเปลี่ยนเป็นลิงก์ให้อัตโนมัติ
  • แท็ก HTML ที่อนุญาตให้ใช้
  • ขึ้นบรรทัดและจัดย่อหน้าให้อัตโนมัติ

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตัวเลือกการจัดรูปแบบ

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.