ตัวอย่างการใช้ สํ-ฐา ธาตุ

สํ-ฐา-หฺ     อ     สณฺฐา-ฐห     ตั้ง, ตั้งด้วยดี, ยืนนิ่งอยู่, ยืนดี (ไม่ล้ม) [ตุํ. สณฺฐาตุํ]  ยุ  สณฺฐานํ การดำรงอยู่ ทรวดทรง


ยืนนิ่งอยู่,  ยืนเฉยอยู่, หยุด

  • … ยาว ตสฺสาคมนํ สณฺฐาตุํ อสกฺโกนฺตี นิวตฺติตฺวา อนฺโตวิหาราภิมุขี ปกฺขนฺทิ. ไม่อาจยืนรออยู่จนสามีนั้นมาได้

  • น ตํ อปาปุณิตฺวา วิริยสฺส สณฺฐานํ ภวิสฺสติ. ยังไม่บรรลุผลนั้น แล้วหยุดความเพียรเสีย จักไม่มี

ดำรงอยู่(ด้วยดี)

  • … อหํ เอตฺตกํ กาลํ ปพฺพชิตฺวา อิมํ นิสฺสาย ภิกฺขุภาเว สณฺฐาตุํ นาสกฺขึ.

  • … ตตฺถ สณฺฐาตุํ น สกฺโกติ. ย่อมไม่อาจตั้งอยู่ในวิปัสสนากัมมัฏฐานนั้นได้

  • ทุสฺสณฺฐาปิโย ฆราวาโส. การครองเรือน ตั้งตัวได้ยาก.

  • หตฺถี อตฺตานํ สณฺฐาตุํ นาสกฺขิ. ช้างไม่อาจทรงตัวอยู่ได้

  • เยภุยฺเยน อิตฺถิโย ตํ ทิสฺวา ราคาภิภูตา สกภาเวน สณฺฐาตุํ นาสกฺขึสุ  ไม่สามารถจะดำรงอยู่ตามภาวะของตนได้.

  • โส สณฺฐาตุํ อสกฺโกนฺโต ตาวเทว นิกฺขมิตฺวา ปลายิ. พระธรรมกถิกะนั้นไม่อาจดำรงอยู่ได้ ออกหนีไปในทันใดนั้นเอง.

  • สา ตตฺถ สณฺฐาตุํ อสกฺโกนฺตี  นางไม่อาจดำรงอยู่ในที่นั้นได้

สัณฐาน ทรวดทรง

  • อุชุกํ อุชุกสณฺฐาเนน วงฺกํ วงฺกสณฺฐาเนน ฉินฺทิตฺวา …ตัดไม้ตรงโดยสัณฐานแห่งไม้ตรง ไม้คดโดยสัณฐานแห่งไม้คด

  • จิตฺตสฺส สรีรสณฺฐานํ วา นีลาทิปกาโร วณฺณเภโท วา นตฺถิ. สรีรสัณฐานก็ดี ประเภทแห่งสีมีสีเขียวเป็นต้นเป็นประการก็ดี ของจิต ย่อมไม่มี ...

  • วณฺณวนฺตนฺติ วณฺณสณฺฐานสมฺปนฺนํ บทว่า วณฺณวนฺตํ คือ บริบูรณ์ด้วยสีและทรวดทรง

อื่นๆ

  • ราชงฺคเณ ตตฺถ ตตฺถ อุทกํ สณฺฐาติ. ที่พระลานหลวง มีน้ำขังอยู่ในที่นั้นๆ.

  • ยถา หิ ปทุมปตฺเต ปติโตทกพินฺทุ น ลิปฺปติ น สณฺฐาติ, วินิวตฺติตฺวา ปตเตว. เหมือนอย่างว่า หยาดน้ำที่ตกลงบนใบบัว ย่อมไม่ติด ไม่ค้างอยู่, ย่อมกลิ้งตกไปทีเดียว ฉันใด

  • สณฺฐาคาเร สนฺนิปตึสุ. ประชุมกันในท้องพระโรง.

  • โส ตํ ปเทสํ อาวาสาเปตฺวา สณฺฐาเปตฺวา นิวตฺติ. พันธุลเสนาบดีนั้น ยังประเทศนั้นให้สงบราบเรียบแล้ว (ก็) กลับมา.

  • โคสเตน เจว กหาปณสเตน จ สทฺธึ ภริยํ ลภิตฺวา กุฏุมฺพํ สณฺฐาเปสิ. ได้ภรรยาพร้อมด้วยโค 100 ตัว และทรัพย์ 100 กหาปณะ ให้ตั้งไว้เป็นกองทุน

  • เอเกน หตฺเถน เกสกลาปํ เอเกน นิวาสนํ สณฺฐาปยมานา  เอามือข้างหนึ่งเกล้ามวยผม ข้างหนึ่งจัดผ้านุ่ง

  • เต พาลตาย ธนํ สณฺฐาเปตฺวา ปหาย คตา. บรรพบุรุษเหล่านั้น พากันสั่งสมทรัพย์ไว้แล้วก็ละทิ้งไปเสีย เพราะความที่ตนเป็นคนโง่

  • สตสหสฺเสเนว เคเห สีหปญฺชรํ สณฺฐาเปสิ. ให้สร้างสีหบัญชรไว้ในเรือน ด้วยทรัพย์แสนหนึ่งเหมือนกัน

  • อิริยาปถมตฺตํปิ สณฺฐาเปตุํ อสกฺโกนฺติโย  ยังไม่สามารถจะยังแม้เพียงอิริยาบถให้เรียบร้อยได้

  • โอลมฺพนฺตํ อตฺตโน จีวรกณฺณํ อกฺกมิตฺวา สณฺฐาตุํ อสกฺโกนฺตี ปริวตฺติตฺวา ปติ. ได้เหยียบมุมชายจีวรของตนซึ่งห้อยอยู่ ไม่สามารถจะตั้งตัวได้ จึงซวนล้มแล้ว

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

  • ที่อยู่เว็บและอีเมลจะเปลี่ยนเป็นลิงก์ให้อัตโนมัติ
  • แท็ก HTML ที่อนุญาตให้ใช้
  • ขึ้นบรรทัดและจัดย่อหน้าให้อัตโนมัติ

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตัวเลือกการจัดรูปแบบ

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.